Vitaal onzeker – Erwin Hagen

Een vitale buurt is essentieel.

Dit jaar ben ik 50 geworden. Een mijlpaal, zegt men. Je zou verwachten dat je met de inmiddels opgedane levenservaring ook wat meer zekerheden hebt opgebouwd. Echter, niets is minder waar. Toen ik een jaar of zeventien was wist ik vrijwel alles zeker. Je was voor arbortus en dus tegen kernenergie, dat soort zekerheden.
En nu? Nu heb ik – hebben we – wel een visie, een idee. Maar weinig is zeker. Onze visie gaat over vitale buurten. De vitale buurt is een aantrekkelijke buurt, waar men met een gerust hart woont. Het zijn buurten met karakter. Bewoners zijn tevreden over hun woonomgeving, zij voelen zich veilig en zoeken eerst elkaar op als er iets aan de hand is. Bewoners hebben aandacht voor buren die eenzaam zijn of hulp nodig hebben. Voorzieningen zijn op bereikbare afstand en ook ondernemers hebben hart voor de buurt en zetten zich actief in.

De buurt zelf heeft kenmerken van een sterke gemeenschap: betrokken en sociaal. Etniciteit, leeftijd, inkomen, gezondheid en religie zijn niet bepalend in de omgang met elkaar. Mensen raken verbonden door gemeenschappelijke interesses. Zo kunnen er sterke duurzame banden ontstaan. Ook buurtondernemingen komen in een vitale buurt voor. Dat kan een gemeenschappelijke moestuin zijn, waarvan de oogst verkocht wordt. Maar ook initiatieven als het gezamenlijk exploiteren van zonnepanelen. Of initiatieven vanuit praktisch en economisch oogpunt: het delen van een auto, kinderopvang organiseren met ouders uit de buurt,  gedeelde maaltijden, een zorgcoöperatie, et cetera. In een vitale buurt geven bewoners zelf zoveel mogelijk vorm aan hoe ze elkaar kunnen ondersteunen en versterken.

Als MeanderOmnium zien we de vitale buurt als essentieel instrument in de verbetering van de verzorgingsstaat die resulteert in de participatiesamenleving. Natuurlijk, de overheid bezuinigt, maar een vitale buurt is in het nieuwe tijdsperspectief vooral ook een betere en gezondere samenleving met meer gevoel van welzijn, vrijheid, humaniteit en gelijkwaardigheid. De vitale buurt kan ook fungeren als preventieve, voorliggende voorziening van de zorg.

De vitale buurt is een ideaal, een utopisch beeld. Het ontstaan van een vitale buurt is iets van de lange termijn en een beweging van streven om het meest haalbare er uit te halen. Het lijkt een utopie om te denken dat elke buurt zich tot een vitale buurt kan ontwikkelen.
Verder is het zo dat bewoners zelf – en niet planologen – bepalen hoe groot hun buurt werkelijk is in hun beleving.

Weet ik het allemaal zeker? Nee. Doen we ons stinkende best om ons idee te realiseren? Ja. Het geeft mij energie om vitaal op weg te gaan naar de 60. Met alle onzekerheden die daarbij horen.

Erwin Hagen
directeur bestuurder MeanderOmnium