Inloggen
home > columns > omgaan met culturele diversiteit bij wellzo

Omgaan met culturele diversiteit bij WELLZO 

augustus 2016 

Vóór de zomer liep studente W. via leerwerkbedrijf Albiet van WELLZO en NHL stage bij de Van der Wielen Stichting. In het eerste contact gaf zij aan dat zij uit religieuze overwegingen mannen niet de hand schudt. Dat was binnen die stage geen enkel probleem en zij heeft daar goed werk geleverd. Vlak voor de zomer zei W. dat ze na de zomer stage bij het jongerenwerk van WELLZO wilde lopen. Binnen het MT van WELLZO kwamen we echter tot de conclusie dat we iemand die principieel weigert mannen en jongens de hand te schudden, niet als jongerenwerker in dienst willen nemen. Vervolgens hebben wij W. en haar studiebegeleidster deze beslissing uitgelegd.

 

Tijdens een van de strategiesessies van WELLZO zei een externe deskundige: ‘In feite richten jullie je als welzijnsorganisatie op de kunst van het samenleven’. Mijns inziens benoemde hij daarmee de kern van ons werk. Enerzijds nemen de maatschappelijke spanningen toe en verruwt het politieke debat; dat veroorzaakt steeds grotere tegenstellingen tussen maatschappelijke groeperingen. Anderzijds vervallen natuurlijke machtsposities en wordt gezag ontleend aan de goede combinatie van inleving in andere invalshoeken en inhoudelijk correctheid.

Van sociaal werkers wordt verwacht dat zij flexibel kunnen opereren: als een soort smeerolie om maatschappelijke tegenstellingen te overwinnen en verbinding aan te gaan met alle betrokken groeperingen. Voor hen is de kunst dat zij verschillen niet tot blokkades maar tot verrijkingen in het samenleven maken.

Natuurlijk hebben ook sociaal werkers hun eigen principes en hun eigen morele kompas. Wanneer principes en kompas tot uitingsvormen leiden, die in het eerste contact een goede verbinding blokkeren, dan kunnen sociaal werkers hun werk niet goed doen. De beoordeling of er sprake is van blokkades is altijd zeer subjectief. Daarbij is het mogelijk dat de een – vaak degene die vanuit principes tot uitingen komt – geen blokkades ervaart en de ander wel: vaak degene die met uitingen wordt geconfronteerd. Waar het in de kern om gaat is dat de sociaal werker die met bepaalde blokkades geassocieerd wordt, in een onmogelijke uitgangspositie komt om die blokkades op te heffen.

 

Ontegenzeggelijk is culturele diversiteit een van de grootste maatschappelijke problemen van dit moment. De aanslagen van terroristische organisaties als IS en de wijze waarop sommige groeperingen daar de gehele moslimgemeenschap voor verantwoordelijk stellen (inclusief de vluchtelingen uit het Midden Oosten), leiden tot verregaande polarisatie. Het sociaal werk wordt steeds meer geconfronteerd met dit soort spanningen.

In haar rol als sociaal werker zou W. – vanaf de eerste kennismaking – de verbinding moeten aangaan met verschillende maatschappelijke groeperingen om te voorkomen dat spanningen uitmonden in ongewenste escalaties. Met mannen en vrouwen, hetero’s en homo’s, moslims en christenen, jongeren en ouderen ongeacht hun culturele achtergrond. Zij moeten erop kunnen vertrouwen dat de sociaal werker een goede intermediair is die spanningen beheersbaar en leefbaar maakt. Door bij de eerste kennismaking het schudden van elkaars hand te weigeren, roept zij een tegenreactie op die het haar in veel gevallen moeilijk maakt haar werk goed te doen.

 

Ernst Janssen, directeur-bestuurder WELLZO Leeuwarden