Botsende logica’s: hoe geef je als bestuurder ruimte aan verandering?

Verschillende logica’s, één maatschappelijke opgave

Organisaties worden niet alleen gestuurd door rationele keuzes, maar ook door diepgewortelde normen, waarden en vanzelfsprekendheden. Vermeulen liet zien hoe verschillende institutionele logica’s ons denken en handelen beïnvloeden, vaak zonder dat we ons daarvan bewust zijn.

Legitimiteit speelt daarbij een belangrijke rol. Organisaties passen zich aan wat hun omgeving als passend en vanzelfsprekend beschouwt. Maar wat gebeurt er wanneer verschillende verwachtingen en overtuigingen met elkaar botsen? En waarom blijkt het zo lastig om bestaande patronen te doorbreken?

Juist in het sociaal werk zijn deze vragen relevant. De maatschappelijke opdracht vraagt om samenwerking, gemeenschapskracht en duurzame relaties, terwijl organisaties tegelijkertijd te maken hebben met uiteenlopende verwachtingen van financiers, overheden, professionals en inwoners.

De lezing bood een ander perspectief op deze spanningen en nodigde uit om met een andere blik naar de eigen organisatie en het eigen bestuurlijk handelen te kijken.

De eigen organisatie onder de loep

Vooraf hadden de deelnemers een scan ingevuld om de verschillende institutionele logica’s binnen hun organisatie zichtbaar te maken. In kleine groepen gingen zij hierover met elkaar in gesprek.

De uitwisseling leverde herkenning, nieuwe inzichten en interessante vragen op. Welke overtuigingen sturen onze keuzes? Vanuit welke perspectieven kijken we naar onze maatschappelijke opdracht? En hoe kunnen we als bestuurders ruimte creëren voor verandering?

In de plenaire bespreking verbond Patrick Vermeulen de ervaringen van de deelnemers aan zijn onderzoek en gaf hij aanknopingspunten om bewuster met verschillende institutionele logica’s om te gaan.

Inspiratie, reflectie en ontmoeting

Uit de eerste evaluaties blijkt dat de bijeenkomst aanzette tot reflectie. Deelnemers waardeerden het inzicht dat verschillende logica’s naast elkaar bestaan en dat het belangrijk is oog te houden voor hun onderlinge balans. Ook het opnieuw bewust kijken door verschillende brillen werd als waardevol ervaren.

Daarnaast was er volop ruimte voor ontmoeting: inspiratie opdoen, ervaringen uitwisselen en bijpraten met collega-bestuurders. Precies de combinatie die Verdiwel met haar bijeenkomsten wil bieden.

Deze versie legt meer nadruk op de vragen die de lezing opriep en de waarde van de bijeenkomst, zonder de inhoudelijke inzichten en handelingsperspectieven volledig prijs te geven. Daarmee is het artikel ook uitnodigend voor leden die er deze keer niet bij waren.